Medical Sciences Journal of Islamic Azad University

fa رابطه بین تروماهای کودکی و ویژگی شخصیت با مشکلات برون سازی و درون سازی با نقش میانجی شرم در نوجوانان The relationship between childhood trauma and personality trait with externalizing and internalizing problems with the mediating role of shame in adolescents روانشناسی psychology بنيادي Basic سابقه و هدف: نوجوانی مرحله‌ای حیاتی در شکل‌گیری شخصیت و سلامت روان است. تجربیات ناگوار دوران کودکی (تروماها) می‌توانند ویژگی‌های شخصیتی و همچنین بروز مشکلات برون‌سازی و درون‌سازی را تحت تأثیر قرار دهند. شناخت دقیق این روابط و تعیین نقش میانجی احساس شرم، می‌تواند در توسعه مداخلات مؤثر برای پیشگیری و درمان مشکلات روانشناختی نوجوانان موثر باشد. هدف این پژوهش، بررسی رابطه بین تروماهای کودکی و ویژگی‌های شخصیتی با مشکلات برون‌سازی و درون‌سازی با نقش میانجی احساس شرم در نوجوانان بود. روش بررسی: این مطالعه بنیادی، توصیفی همبستگی با استفاده از طرح معادلات ساختاری انجام شد. نمونه آماری شامل 397 نفر از دانش‌آموزان ۱۳ تا ۱۹ ساله منطقه ۲۲ تهران بود که با روش نمونه گیری خوشهای دو مرحلهای انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های(پرسشنامه تروماهای کودکی، توسط برنستاین و همکارانشان، 2003 و پرسشنامه NEO، توسط مک کری و کاستا، 1985 و پرسشنامه مشکلات برون‌سازی و درون‌سازی آخنباخ،  1991 و پرسشنامه احساس شرم و گناه کوهن و همکاران، 2011) استانداردجمع‌آوری و با نرم‌افزارهای SPSS  و AMOS تحلیل شدند.  یافتهها: مدل رابطه بین تروماهای کودکی و ویژگی‌های شخصیتی با مشکلات برون‌سازی و درون‌سازی، با نقش میانجی احساس شرم، با داده‌های تجربی برازش خوبی داشت (744/0=p). تروماهای کودکی و ویژگی‌های شخصیتی اثر مستقیم و معنیداری بر مشکلات برون‌سازی و درون‌سازی داشتند (001/0>p).  احساس شرم به عنوان یک میانجی غیرمستقیم در رابطه بین این متغیرها نقش ایفا کرد (001/0>p). نتیجهگیری: یافته‌ها بر ضرورت مداخلات روانشناختی تأکید دارند که با هدف کاهش احساس شرم و ارتقاء درک تروماها، می‌توانند به بهبود سلامت روانی نوجوانان کمک کنند.   Background: Adolescence is a critical stage in personality formation and mental health. Adverse childhood experiences (traumas) can influence personality traits as well as the emergence of externalizing and internalizing problems. Understanding these relationships and the mediating role of shame can contribute to the development of effective interventions for the prevention and treatment of psychological problems in adolescents. This study aimed to examine the relationship between childhood traumas and personality traits with externalizing and internalizing problems, considering the mediating role of shame in adolescents. Materials and methods: This fundamental, descriptive correlational study was conducted using a structural equation design. The statistical sample consisted of 397 students aged 13 to 19 years old in Tehran's 22nd district, who were selected using a two-stage cluster sampling method. Data were collected using standard questionnaires (Childhood Trauma Questionnaire, by Bernstein et al., 2003, NEO Questionnaire, by McCrae and Costa, 1985, Externalizing and Internalizing Problems Questionnaire, Achenbach, 1991, and Shame and Guilt Questionnaire by Cohen et al., 2011) and analyzed with SPSS and AMOS softwares. Results: The findings indicated that the model linking childhood traumas and personality traits to externalizing and internalizing problems, with shame as a mediator, had a good fit with empirical data (p=0.744). Childhood traumas and personality traits had significant direct effects on externalizing and internalizing problems (p<0.001). Furthermore, shame played a significant indirect mediating role in these relationships (p<0.001). Conclusion: The findings emphasize the necessity of psychological interventions aimed at reducing feelings of shame and enhancing the understanding of traumas to improve adolescents’ mental health تروماهای کودکی, شرم, مشکلات برون‌سازی, مشکلات درون‌سازی, ویژگی‌های شخصیتی. Childhood traumas, Shame, Externalizing problems, Internalizing problems, Personality traits. 346 356 http://tmuj.iautmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2035-1&slc_lang=fa&sid=1 Samira Salamati سمیرا سلاماتی samira.salamati@iau.ir 100319475328460014701 0009-0001-0034-8969 No Master's Student, Department of Psychology, Faculty of Welfare and Social Sciences, Health Sciences Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه روان شناسی، دانشکده بهزیستی و علوم اجتماعی سلامت، واحد علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Sareh Zamani ساره زمانی Sareh.zamani@iau.ac.ir 100319475328460014702 100319475328460014702 Yes Department of Psychology, Faculty Member, YI.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان شناسی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Sajjad Khanjani سجاد خانجانی 100319475328460014703 0009-0000-6403-1197 No PhD in Clinical Psychology, Department of Psychology, Faculty Member, Tehran South Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان شناسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران