fa پیش تغلیظ داروی ایماتینیب به روش میکرواستخراج فاز مایع با استفاده از روش مایع-مایع پخشی با طراح کمومتری و اندازه‌گیری به روش کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا در مقادیر ناچیز شیمی Chemistry تجربي Experimental <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سابقه و هدف</span></span></strong><em><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">:</span></span></span></em> <em><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ایماتینیب، به عنوان مهارکننده تیروزین کیناز، در درمان سرطان&shy;هایی مانند لوسمی لنفوبلاستی استفاده می&shy;شود. دوز داروهای ضد سرطان نقش حیاتی در بقای بیماران دارد. به همین دلیل، نمونه&shy;های پلاسما و ادرار بیمار باید برای اطمینان از اطلاعات لازم در مورد سمیت دارو به دست آید</span></span></span></em><em><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">. </span></span></span></em><em><span style="letter-spacing:-.3pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در این مطالعه، کاربرد میکرواستخراج مایع و مایع پراکنده و مایع پراکنشی برای استخراج مقدار ایماتینیب در نمونه&shy;های آبی قبل از تعیین کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا (</span></span></span></em><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.3pt;font-weight:normal;"><span style="font-size:12.0pt;">HPLC</span></span></em><em><span style="letter-spacing:-.3pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) مورد ارزیابی قرار گرفت</span></span></span></em><span style="letter-spacing:-.3pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span></span>&nbsp; <em><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></em><br> <strong><span style="letter-spacing:-.3pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش بررسی</span></span></span></strong><em><span style="letter-spacing:-.3pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">:</span></span></span></em> <em><span style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">داروی هدف از نمونه&shy;های آبی با 11=</span></span></span></em><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-size:10.0pt;">pH</span></span></em> <em><span style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">(فاز دهنده) به یک حلال استخراج (</span></span></span></em><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-size:10.0pt;">n-octanol</span></span></em><em><span style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) در محلول پراکنده (استون) به عنوان یک فاز گیرنده استخراج شد که در محلول نمونه پراکنده شد</span></span></span></em><em><span style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span></span></em> <em><span style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به منظور دستیابی به کارایی بالای استخراج، اثرات متغیرهای مختلف بر بهره وری استخراج، با استفاده از روش تاگوچی مورد بررسی و بهینه </span></span></span></em><em><span style="letter-spacing:-.3pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سازی شد.</span></span></span></em><em><span style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> متغیرها عبارت از </span></span></span></em><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-size:10.0pt;">pH</span></span></em><em><span style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> فاز دهنده، نوع حلال استخراج، نوع حلال پراکنده، سرعت، زمان استخراج و دمای استخراج بودند.</span></span></span></em><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.3pt;font-weight:normal;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></em><br> <strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">&shy;</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها:</span></span></span></strong> <em><span style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شرایط مطلوب آزمون عبارت از </span></span></span></em><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-size:10.0pt;">pH</span></span></em><em><span style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> فاز دهنده (11)، نوع حلال استخراج (</span></span></span></em><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-size:10.0pt;">n-octanol</span></span></em><em><span style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، نوع پراکنده (استون)، سرعت چرخش (500</span></span></span></em><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-size:10.0pt;">rpm</span></span></em><em><span style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، زمان استخراج (45 دقیقه)، و درجه حرارت (65 درجه سانتی&shy;گراد) بودند.</span></span></span></em> <em><span style="letter-spacing:-.2pt;font-weight:normal;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span></em><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;<strong>گیری</strong><em>:</em></span></span></span> <em><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">روش توسعه یافته ساده، سریع، حساس و مناسب برای تعیین مقدار ردیابی ایماتینیب در نمونه&shy; های آبی است</span></span></span><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span></span></em> <strong>Background</strong>: Imatinib is an antineoplastic agent acting as a tyrosine kinase inhibitor to treat cancer such as lymphoblastic leukemia. The dosage of the anticancer drugs plays a critical role in the survival of the patients. For this reason, the patient&#39;s plasma and urine samples should be monitored to obtain the necessary information regarding the toxicity of the drug. In this study, the applicability of preconcentration and dispersive liquid-liquid microextraction for extraction of trace amount of Imatinib in aqueous samples, before a determination by High-Performance Liquid Chromatography (HPLC), was evaluated.<br> <strong>Materials and methods</strong>: The targeted drug was extracted from an aqueous sample with pH= 11 (the donor phase) into an extraction solvent (n-octanol) in the dispersive solution (acetone) as an acceptor phase, which has been dispersed in the sample solution. Different variables on extraction efficiency were studied and optimized by chemometrics design and the Taguchi method. The variables were the donor phase&#39;s pH, type of extraction solvent, type of dispersive solvent, speed stirring, extraction time, and extraction temperature.<br> <strong>Results</strong>: The optimum conditions of the test were as pH of donor phase:11, type of extraction solvent: n-octanol, type of dispersive solvent: acetone, speed stirring: 500rpm , extraction time: 45min,&nbsp; extraction temperature: 65 centigrade.<br> <strong>Conclusion</strong>: The developed method was simple, rapid, sensitive, and suitable for determining trace amounts of Imatinib in aqueous samples. کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا, میکرواستخراج مایع- مایع پراکنده, ایماتینیب High-performance liquid chromatography, Dispersive liquid-liquid microextraction, Preconcentration, Imatinib. 377 387 http://tmuj.iautmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1154-2&slc_lang=fa&sid=1 Pegah Poormand پگاه پورمند pegah@gmail.com 100319475328460010051 100319475328460010051 No Department of Medicinal Chemistry, Faculty of Pharmacy, Tehran Medical Sciences, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه شیمی دارویی، دانشکده داروسازی، علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران Mahnaz Qomi مهناز قمی mahnaz.qomi@gmail.com 100319475328460010052 100319475328460010052 Yes Active Pharmaceutical Ingredients Research Center (APIRC), Tehran Medical Sciences, Islamic Azad University, Tehran, Iran - Department of Pharmaceutical Chemistry, Faculty of Pharmaceutical Chemistry, Tehran Medical Sciences, Islamic Azad University, Tehran, Iran- Department of Applied Chemistry, Faculty of Pharmaceutical Chemistry, Tehran Medical Sciences, Islamic Azad University, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مواد اولیه دارویی، علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران ، گروه شیمی دارویی، دانشکده شیمی دارویی، علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران ، گروه شیمی کاربردی، دانشکده شیمی دارویی، علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران Javad Hosseini جواد حسینی j.hosseyni@gmail.com 100319475328460010053 100319475328460010053 No Department of Applied Chemistry, Faculty of Pharmaceutical Chemistry, Tehran Medical Sciences, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه شیمی کاربردی، دانشکده شیمی دارویی، علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران