Medical Sciences Journal of Islamic Azad University

fa مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر فن‌آوری واقعیت مجازی و ذهن آگاهی- پذیرش بر کانون توجه و نشانه‌های اختلال اضطراب اجتماعی Comparing effectiveness of virtual reality therapy and mindfulness-acceptance therapy on attention focus and social anxiety symptoms روانشناسی psychology تحليلي/مقطعي/توصيفي Survey/Cross Sectional/Descriptive سابقه و هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر فن آوری واقعیت مجازی و ذهن آگاهی- پذیرش بر کانون توجه و نشانه های اختلال اضطراب اجتماعی افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی بود. روش بررسی: در این پژوهش که با روش نیمه آزمایشی دو گروهی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون انجام شد، تعداد 30 نفر از مراجعین یکی از کلینیکهای مشاوره تهران که بر مبنای مصاحبه اولیه تشخیصی و نقطه برش مقیاس اضطراب اجتماعی، مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی تشخیص داده شدند، به صورت در دسترس انتخاب و با روش انتساب تصادفی در دو گروه 15 نفره گمارش شدند. پس از گمارش آزمودنیها، پرسشنامه اضطراب اجتماعی و پرسشنامه کانون توجه به ‌عنوان پیش‌آزمون برای هر دو گروه اجرا شد و یک گروه در معرض درمان مبتنی بر واقعیت مجازی و گروه دیگر، درمان ذهن آگاهی – پذیرش قرار گرفتند. بار دیگر پرسشنامه‌ها توسط آزمودنیها تکمیل شد.  یافتهها: هر دوی درمان واقعیت مجازی و ذهن آگاهی-پذیرش بر کانون توجه و اضطراب اجتماعی تأثیر معنیداری داشت. بین اثربخشی درمان مبتنی بر فن‌آوری واقعیت مجازی و ذهن آگاهی- پذیرش بر کانون توجه تفاوت معنیداری وجود داشت. در کانون توجه درونی، واقعیت مجازی و در کانون توجه بیرونی درمان ذهن آگاهی-پذیرش اثربخشی بیشتری داشت. بین اثربخشی درمان مبتنی بر فن‌آوری واقعیت مجازی و ذهن آگاهی- پذیرش بر اضطراب اجتماعی تفاوت معنیدار وجود نداشت. نتیجهگیری: بنابراین، با توجه به نتایج مطالعه حاضر میتوان از درمان مبتنی بر فن‌آوری واقعیت مجازی و ذهن آگاهی- پذیرش برای تغییر کانون توجه و در نهایت درمان اضطراب اجتماعی استفاده کرد. Background: The purpose of this study was to evaluate effectiveness of virtual reality therapy and mindfulness-acceptance therapy on attention focus and social anxiety symptoms among social anxiety patients who referred to counseling centers of Tehran City. Materials and methods: This semi-experimental study with pretest-posttest design was done on social anxiety patients. The sample consisted of 30 social anxiety patients who referred to counseling centers of Tehran City in summer and autumn 2018. Diagnosis of social anxiety disorder was based on clinical interview and social phobia inventory (SPIN). They and were selected through available sampling and then randomly assigned to two experimental groups (each 15 patients). Attention focus questionnaire and social phobia inventory (SPIN) was used for data gathering in the pre- and post-test. Two groups received either experience virtual reality therapy (8 sessions 20 minutes) or mindfulness-acceptance therapy (8 sessions 45 minutes). Results: Both virtual reality therapy and mindfulness-acceptance therapy were effective on attention focus and social anxiety symptoms. Effectiveness of virtual reality therapy and mindfulness-acceptance therapy were significantly different in attention focus. In internal attention focus, virtual reality exposure therapy and in external attention focus, mindfulness-acceptance therapy were more effective. In social anxiety symptoms, two therapies were not different. Conclusion: So according to our results, virtual reality therapy and mindfulness-acceptance therapy could use for improving attention focus and treating social anxiety symptoms. درمان مبتنی بر فن آوری واقعیت مجازی, درمان ذهن آگاهی- پذیرش, کانون توجه, اختلال اضطراب اجتماعی Virtual reality therapy, Mindfulness-acceptance therapy, Attention focus, Social anxiety symptoms. 299 312 http://tmuj.iautmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-624&slc_lang=fa&sid=1 Fazael Farnoush فاضل فرنوش 10031947532846008823 10031947532846008823 No PhD of Psychology, Azad Islamic University Shahrood, Semnan, Iran دکتری روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود، سمنان، ایران Mojtaba Khodadadi مجتبی خدادادی psy.farnoush@gmail.com 10031947532846008824 10031947532846008824 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Imam Hossein University, Tehran, Iran استادیار، دانشگاه امام حسین (ع)، تهران، ایران Shahnaz Nouhi شهناز نوحی 10031947532846008825 10031947532846008825 No Assistant Professor Department of Psychology, Azad Islamic University Shahrood, Semnan, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود، سمنان، ایران