fa بررسی اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی- رفتاری در کاهش علایم اختلال استرس پس از ضربه ثانویه (STSD) و مشکلات روان‌شناختی همسران جانبازان مبتلا به PTSD مزمن ناشی از جنگ تحمیلی روانشناسی psychology نيمه تجربي Quazi-Experimental <span style="font-weight: bold">سابقه و هدف</span>: STSDاختلالی است که به عنوان تأثیرات منفی مواجهه ثانویه بارویدادهای ضربه‌ای دربین اطرافیان ونزدیکان بیماران مبتلا به PTSD دیده می‌شود و نشانه‌های بالینی آن مشابه نشانه‌های موجود درافرادی است که به طورمستقیم درمعرض مواجهه با آسیب قرارگرفته اند. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی- رفتاری در کاهش علائم STSD و مشکلات روان شناختی همسران جانبازان مبتلا به PTSD ناشی از جنگ بود. <br><span style="font-weight: bold">روش بررسی</span>: دراین پژوهش نیمه‌آزمایشی پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل، 28 نفر همسران جانبازان مبتلا به PTSD به تصادف در دو گروه آزمایشی و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایشی طی 10 جلسه تحت آموزش قرار گرفت. آزمودنی‌ها با استفاده از مقیاس‌های سنجش اختلال استرس پس از ضربه ثانویه (STSS)، سنجش افسردگی، اضطراب، استرس (DASS)، سنجش نگرش‌های ناکارآمد (DAS) و پرسشنامه افکار خودآیند منفی (ATQ) ارزیابی شدند. داده‌ها با روش آماری T-Test تحلیل شدند. <br><span style="font-weight: bold">یافته‌ها</span>: آموزش راهبردهای شناختی- رفتاری در کاهش علایم کلی اختلال استرس پس از ضربه ثانویه و متغیرهای وابسته به آن شامل افکار و تصورات مزاحم، پاسخ‌های اجتنابی و علایم برانگیختگی و همچنین کاهش علایم افسردگی، اضطراب، استرس، میزان نگرش‌های ناکارآمد و میزان فراوانی و اعتقاد به افکار خودآیند منفی در آزمودنی‌ها اثربخش بود (05/0>p). <br> <span style="font-weight: bold">نتیجه‌گیری</span>: از یافته‌های این پژوهش نتیجه‌گیری می‌شود که جلسات ده‌گانه آموزش راهبردهای شناختی- رفتاری در کاهش علایم اختلال استرس پس از ضربه ثانویه و مشکلات روان‌شناختی همسران جانبازان مبتلا به PTSD مزمن تأثیرگذار است. <span style="font-weight: bold">Background</span>: STSD (secondary traumatic stress disorder) is a disorder caused by the negative influences of secondary confrontation to traumatic accidents among the relatives of PTSD patients. The clinical symptoms are similar to the symptoms of the patients who have been in direct contact with the accident .The object of the present study was to evaluate the effectiveness of training cognitive behavioral strategies in the reduction of STSD symptoms and psychological problems among devotees' wives with chronic PTSD. <br> <span style="font-weight: bold">Materials and Methods</span>: In this semi-experimental design pretest-posttest study with control group, 28 devotees' wives with chronic PTSD due to the war were randomly assigned to experimental and control groups. The experimental group was trained in ten sessions of two hours and 30 minutes.The participants were evaluated by secondary traumatic stress scale, depression, anxiety stress scale, dysfunctional attitude scale, and automatic thoughts questionnaire .Data were analyzed by t- tast using SPSS software. <br><span style="font-weight: bold">Results</span>: Training cognitive-behavioral strategies were effective in reducing the symptoms of STSD and the variables of Intrusion, avoidance and arousal, and also reducing the symptoms of depression, anxiety, stress, dysfunctional attitudes, as well as frequency and belief of negative automatic thoughts ( p<%05). <br><span style="font-weight: bold">Conclusion</span>: Findings of this study proves that the ten training cognitive-behavioral sessions is effective in the reduction of the symptoms of stress disorder after secondary traumatic stress and psychological problems of the devotees' wives with chronic PTSD. راهبردهای شناختی- رفتاری، اختلال استرس پس از ضربه ثانویه، مشکلات روان‌شناختی Cognitive-behavioral strategies, Secondary stress disorder, Psychological disorders 122 129 http://tmuj.iautmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-155-49&slc_lang=fa&sid=1 Ameneh Sadat Kazemi آمنه سادات کاظمی sadat.kazemi@yahoo.com 10031947532846003486 10031947532846003486 Yes PhD of Psychology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran دکترای تخصصی روان‌شناسی، دانش آموخته دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران Shokouh Alsadat Banijamali شکوه السادات بنی جمالی 10031947532846003487 10031947532846003487 No PhD of Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran دکترای تخصصی روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا Hasan Ahadi حسن احدی 10031947532846003488 10031947532846003488 No PhD of Psychology, Allameh Tabatabaee University , Tehran, Iran دکترای تخصصی روان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی Noorali Farrokhi نورعلی فرخی 10031947532846003489 10031947532846003489 No PhD of Psychology, Allameh Tabatabaee University , Tehran, Iran دکترای تخصصی روان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبایی