fa فارماکوژنومیک وسلول‌های بنیادی سرطان ژنتيك Genetic مروري Review فارماکوژنومیک در زمینه سرطان هم چنان به عنوان مناسب‌ترین راهکار برای درمان فردی بیماران در نظر گرفته می‌شود، اگرچه تاکنون کاربرد بالینی آنها به چند ژن محدود بوده است. در شماری از سرطان‌هارابطه بین ژنوتیپ و نتایج بالینی امیدبخش بوده است، اما از آن جا که اغلب مطالعات فارماکوژنومیک جاری به نقش در حال ظهور سلول‌های بنیادی سرطانی (cancer stem cells, CSCs) در حساسیت و مقاومت در برابر دارو‌ها توجهی نداشته است، نتایج پرفروغی حاصل نگردیده است. سلول‌های بنیادی سرطانی به عنوان یک ریز جمعیت سلولی در تومورها، ظاهرا تنها سلول‌های آغاز کننده تومور‌های سرطانی در یک بدخیمی هستند و به همین دلیل در راس رده‌بندی سلول‌های سرطانی قرار می‌گیرند. با این حال، مطالعات فارماکوژنومیکی تفاوت‌های ژنتیکی موجود در مسیر‌های پیام رسانی ویژه‌‌ای که در این سلول‌ها به نحو متمایزی از دیگر سلول‌ها فعالتر است، نادیده گرفته است. افزون بر این، در بسیاری از بدخیمی‌ها، سلول‌های بنیادی سرطانی نشان دهنده یک زیرجمعیت نادر است. بنابراین، کل نیمرخ بیانی تومورها ممکن است در اصل تحت تاثیر الگوهای بیانی سلول‌های بنیادی سرطانی باشند. در این مقاله مروری، شواهد موجود در مقامت دارویی سلول‌های بنیادی سرطانی مورد بررسی قرارگرفته و نشان داده شده است که چگونه تغییرات ژنتیکی رایج در ژن‌های مربوط به سلول‌های بنیادی سرطانی ممکن است پیش بینی کننده پاسخ فرد به عامل‌های ضد سرطانی باشد. هم چنین، دیدگاه‌ها و راهکارهای جدید در شناسایی این سلول‌ها مورد بحث قرار گرفته است. In oncology, Pharmacogenomics is still considered to be the best strategy to personalize cancer therapy. Although, its clinical application is still limited to a few genes, And also in a number of cancers, the correlation between genotype and clinical outcome have been promising. However, since the current pharmacogenomic studies do not take into account the emerging role of cancer stem cells (CSCs) in drug sensitivity and resistance, Favorable results were not achieved. CSCs are the only tumor-initiating cells within a malignancy due to this CSCs are at the apex of human cancer hierarchy system. But genetic variants affecting their activity in some specific signal-transduction pathways are generally neglected in current pharmacogenomic studies. Moreover, in several malignancies, CSCs represent a rare sub-population therefore, whole tumor profiling might mask CSC gene expression patterns. This article reviews current evidence on CSC chemoresistance and shows how common genetic variations in CSC-related genes may predict individual response to anticancer agents. Furthermore, this article provides insights into the design of pharmacogenomic studies to address the clinical usefulness of CSC genetic profiling. فارماکوژنومیک, سرطان, سلول‌های بنیادی سرطانی Pharmacogenomics, Cancer, Cancer stem cells 1 15 http://tmuj.iautmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-393&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Noori-Daloii محمدرضا نوری دلویی nooridaloii@sina.tums.ac.ir 10031947532846004862 10031947532846004862 Yes Department of Medical Genetics, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه ژنتیک پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Nader Ebadi نادر عبادی دانشگاه علوم پزشکی تهران 10031947532846004863 10031947532846004863 No MSc Student of Medical Genetics, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد ژنتیک انسانی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران