1- پژوهشگر مستقل 2- دانشیارگروه بیوشیمی و بیوفیزیک، واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ، drissalayali@gmail.com 3- دانشجوی ارشد بیوشیمی،واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده: (7 مشاهده)
سابقه و هدف:ارتباط بین مقاومت به انسولین و بیماری آلزایمر (AD)به عنوان فرضیه «دیابت نوع ۳» مطرح است. این مرور نظاممند نقش اختلال سیگنالینگ انسولین مغزی در پاتوژنز AD و چشمانداز درمانی آن را بررسی میکند. روش بررسی:با پیروی از دستورالعمل PRISMA، جستجوی جامعی در پایگاههای PubMed/MEDLINE، Scopus و Web of Scienceتا ۲۰۲۵ انجام شد. پس از غربالگری، 32 مطالعه وارد مرور شدند. یافتهها:مقاومت به انسولین مغز یک عامل پاتولوژیک کلیدی در ADاست که از طریق مکانیسمهای مستقلی عمل میکند. این حالت با کاهش فعالیت آنزیم تخریبکننده انسولین (IDE)، پاکسازی آمیلوئید-بتا (Aβ)را مختل کرده و با اختلال در مسیر PI3K/Akt، منجر به فعالسازی GSK-3β و هیپرفسفوریلاسیون تاو میشود. این فرآیندها همراه با اختلال در انتقال عصبی و التهاب، چرخه معیوب تخریب عصبی را شکل میدهند و از مفهوم دیابت نوع ۳ حمایت میکنند. در مقابل، درمانهای نوظهور مانند انسولین داخل بینی و آگونیستهای GLP-1 در مطالعات اولیه، پتانسیل بهبود نشانگرهای مولکولی و شناخت را نشان دادهاند. نتیجهگیری:مقاومت به انسولین مغزی یک جزء علیتی مهم و قابل هدفگیری در پاتوژنز AD است. هدفگیری این مسیر، یک راهبرد درمانی امیدبخش محسوب میشود. با این حال، چالشهایی مانند استانداردسازی اندازهگیری، طراحی کارآزماییهای دقیق و عبور از سد خونی-مغزی پیش از کاربرد بالینی گسترده نیازمند توجه است. پژوهشهای آینده باید بر شناسایی بیومارکرها و توسعه درمانهای ترکیبی متمرکز شوند.
Torabi Goodarzi S, Layali I, Nematollah Z. Interaction of insulin hormone with neurotransmitters in the pathogenesis of Alzheimer's disease. MEDICAL SCIENCES 2026; 36 (3) :281-288 URL: http://tmuj.iautmu.ac.ir/article-1-2492-fa.html
ترابی گودرزی سام، لیالی عیسی، نعمت الله زهرا. تعامل هورمون انسولین با انتقال دهنده های عصبی در پاتوژنز بیماری آلزایمر. فصلنامه علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی تهران. 1405; 36 (3) :281-288